Polska przegrywa z firmą Pfizer. Tusk: „Będziemy musieli zapłacić za głupotę PiS-u”

W środę Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli wydał wyrok dotyczący sporu między Polską a amerykańskim koncernem farmaceutycznym Pfizer. Nakazał Polsce realizację umowy na dostawy szczepionek przeciwko COVID-19 oraz zasądził karę w wysokości ponad 5,6 miliardów złotych. Mimo że wyrok nie jest prawomocny, już wywołał ostre reakcje, w tym premiera Donalda Tuska.

Decyzja sądu w sprawie umowy z Pfizerem

Francuskojęzyczny Sąd Pierwszej Instancji w Brukseli, w wydziale cywilnym, ogłosił nieprawomocne orzeczenie w sprawie wszczętej przez Pfizer Export przeciwko Polsce. Sprawa dotyczy umowy zawartej w 2021 roku między Komisją Europejską a firmą Pfizer na dostawę szczepionek przeciwko COVID-19. Polska podjęła decyzję o odstąpieniu od tej umowy w 2022 roku.

Sąd nakazał Polsce zapłatę kwoty 5 miliardów 644 milionów złotych wraz z odsetkami oraz zobowiązał do odbioru około 64 milionów dawek szczepionek. Polski rząd ma prawo złożyć apelację, a po rozstrzygnięciu przez sąd drugiej instancji możliwe będzie również wniesienie skargi kasacyjnej.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że treść wyroku wymaga szczegółowej analizy prawnej, zwłaszcza w zakresie możliwości wykonania orzeczenia, harmonogramu dostaw szczepionek oraz modelu rozliczeń finansowych. Niejasności dotyczą też praktycznych aspektów odbioru zamówionych dawek.

Ostra reakcja premiera Tuska

Rząd zapewnia, że Polska skorzysta ze wszystkich dostępnych środków prawnych, aby zmienić decyzję sądu i chronić interesy kraju. Dalsze kroki zostaną podjęte po dokładnej analizie oraz konsultacjach międzyresortowych z pełnomocnikiem procesowym Rzeczypospolitej Polskiej i Prokuratorią Generalną.

Premier Donald Tusk odniósł się do orzeczenia na platformie X, wyrażając krytykę poprzedniego rządu:

Rząd Morawieckiego zamówił szczepionki na COVID, których nie odebrał i za które nie zapłacił. Polska, a więc my wszyscy, będziemy musieli zapłacić za tę skrajną głupotę PiS ponad 6 miliardów złotych kary. I to niestety nie jest prima aprilis.

Konsekwencje wyroku dla Polski

Wyrok stawia przed polskim rządem poważne wyzwania prawne i finansowe. Państwo musi rozważyć zarówno konsekwencje zapłaty odszkodowania, jak i obowiązek odbioru ogromnej liczby szczepionek, których pierwotnie nie chciało realizować. Polska argumentowała, że wojna w Ukrainie oraz zmiana sytuacji pandemicznej, w tym spadek liczby zakażeń, powinny uzasadniać zmianę zobowiązań umownych. Sąd jednak odrzucił te argumenty.

Szczegółowa interpretacja wyroku oraz sposób jego wykonania będą kluczowe dla dalszych negocjacji z firmą Pfizer. Spór pokazuje, jak skomplikowane bywają międzynarodowe umowy dotyczące szczepionek oraz jak decyzje polityczne na poziomie krajowym wpływają na odpowiedzialność finansową państwa na arenie międzynarodowej.