ZUS przeliczy na nowo emerytury i renty. Seniorzy z tych roczników zyskają nawet 1200 zł

Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma ponownie przeliczyć emerytury i renty osób objętych niekorzystnymi przepisami z 2012 roku. Z nowych zasad skorzystają przede wszystkim kobiety urodzone w latach 1954–1959 oraz mężczyźni z roczników 1949–1952 i 1954, którzy przeszli na wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku.[2]

Na czym polega problem z wcześniejszymi emeryturami?

W polskim systemie emerytalnym wysokość świadczenia zależy od zgromadzonych składek, kapitału początkowego i średniego dalszego trwania życia.[11] W przypadku części seniorów, którzy wcześniej pobierali emeryturę, ZUS przy ustalaniu emerytury powszechnej odejmował wypłacone już kwoty wcześniejszego świadczenia.[2]

To rozwiązanie okazało się niekorzystne dla tysięcy osób, które zaufały obowiązującym wówczas zasadom. Problem dotyczy około 175 tysięcy seniorów w całym kraju.[2]

Kto zyska na przeliczeniu świadczeń?

Nowe przepisy mają objąć osoby, które złożyły wniosek o wcześniejszą emeryturę przed 6 czerwca 2012 roku, a emeryturę powszechną otrzymały po 2012 roku.[2] ZUS ma przeliczyć świadczenia automatycznie, bez konieczności składania wniosku przez uprawnionych.[5][14]

Według dostępnych informacji średnia podwyżka może wynieść około 1200 zł miesięcznie, choć w niektórych przypadkach wzrost świadczenia może być wyższy.[2] W praktyce część seniorów ma zyskać kilkaset złotych, a niektórzy nawet ponad 2000 zł miesięcznie.[2]

Co z wyrównaniami za wcześniejsze lata?

Najważniejsze ograniczenie nowych przepisów polega na tym, że wyższe świadczenie ma obowiązywać tylko na przyszłość.[2] Projekt nie przewiduje wypłaty wyrównań za lata, w których emerytury były zaniżane.[2]

Oznacza to, że osoby poszkodowane mogą odzyskać zaległe kwoty jedynie na drodze indywidualnych odwołań i postępowań sądowych.[2] W praktyce takie wyrównania mogą sięgać średnio kilkudziesięciu tysięcy złotych.[2]

Jakie są terminy i zasady przeliczenia?

Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2026 roku, a ZUS ma automatycznie przeliczyć emerytury czerwcowe oraz odpowiadające im renty rodzinne.[5][14] Zakład ma na to określony czas i ma wydać decyzje bez konieczności składania dodatkowych dokumentów przez większość uprawnionych.[5][14]

Osoby, które nadal pobierają wcześniejszą emeryturę i nie przeszły jeszcze na świadczenie powszechne, mogą potrzebować złożenia wniosku w terminie przewidzianym w projekcie ustawy.[2] W ich przypadku brak działania może oznaczać brak przeliczenia.[2]

Co powinny zrobić osoby poszkodowane?

Prawnicy podkreślają, że seniorzy objęci problemem nie powinni czekać wyłącznie na nowe regulacje, lecz sprawdzać swoją sytuację indywidualnie.[2] W razie odmowy warto składać odwołania do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ to właśnie postępowanie sądowe bywa obecnie najskuteczniejszą drogą do uzyskania pełnej kwoty świadczenia.[2]