Stanisław Janicki nie żyje. Legendarny prowadzący z TVP miał 93 lata

Stanisław Janicki nie żyje. Wybitny krytyk filmowy, reżyser, historyk kina i popularyzator wiedzy o filmie zmarł 25 maja. Miał 93 lata.

Żegnaj, Stanisławie Janicki – mistrzu „starego kina”

Pokolenia kinomanów dorastały, odkrywając klasykę światowego filmu właśnie dzięki Stanisławowi Janickiemu, który przez lata z pasją przybliżał widzom tajemnice dawnych produkcji. Informację o jego śmierci podał FilmPolski.pl, określając go jako niezrównanego krytyka filmowego, reżysera, historyka kina oraz popularyzatora wiedzy o świecie filmu.

Wybitny naukowiec i redaktor

Janicki ukończył studia na Wydziale Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego w 1955 roku, specjalizując się w dziedzinie filmowej. Obronił także doktorat nauk humanistycznych na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W swojej karierze redaktorskiej był związany z prestiżowymi pismami „Film” (1959–1970) oraz „Kino” (1970–1974).

Był nie tylko redaktorem, ale przede wszystkim twórcą i prowadzącym programu „W starym kinie” – najdłużej emitowanego programu filmowego w historii polskiej telewizji. To właśnie on był inicjatorem i gospodarzem tej wyjątkowej produkcji.

Ikona polskiej telewizji – „W starym kinie”

„Nakręcił pan prawie 40 dokumentów. Napisał kilkanaście książek. Jest pan ekspertem od kina japońskiego i muzyki filmowej. A wszyscy i tak kojarzą pana z programem 'W starym kinie’. Nie wkurza to pana?” – pytał go w 2013 roku Jędrzej Słodkowski.

„W przeszłości może trochę to mnie denerwowało, ale dziś, przekraczając ostatni Rubikon – kończąc 80 lat – patrzę na to spokojnie. Wiem, że to, co robiłem w TVP, a teraz kontynuuję w Kino Polska, ma sens. Spotykam codziennie ludzi, którzy dziękują mi za ten program” – odpowiedział Janicki.

Jego autorski program, emitowany w latach 1967–1999, zyskał miliony fanów. Przez ponad trzy dekady z wyjątkową kulturą i elokwencją opowiadał o dziełach, które w momencie premiery cieszyły się popularnością, a z czasem zyskiwały coraz większe uznanie. Przybliżał szczegóły ich powstawania, przypominał sylwetki gwiazd i kreślił tło historyczne oraz społeczne tamtych czasów.

Bogata twórczość literacka i radiowa

Popularyzatorska działalność Stanisława Janickiego nie ograniczała się jedynie do telewizji. Był autorem wielu książek, takich jak „W starym polskim kinie”, „Film polski od A do Z”, „Film japoński” czy wydane niedawno „Marzenia filmowe Andrzeja Wajdy”.

Przeprowadził liczne wywiady z twórcami polskiego kina lat 50. i 60., które zebrał w cennym zbiorze „Polscy twórcy filmowi o sobie”. Współpracował także z radiem RMF Classic, gdzie prowadził audycje „Odeon Stanisława Janickiego”.

Człowiek wielu talentów

Był znany przede wszystkim jako wybitny krytyk filmowy. Swoją karierę rozpoczął w 1954 roku w piśmie „Żołnierz Wolności”. Był ważnym członkiem redakcji tygodnika „Film”, gdzie należał do grona recenzentów znanych jako „Dziewięciu gniewnych”. Regularnie publikował także w miesięczniku „Kino”.

Jako reżyser stworzył między innymi siedmioodcinkowy serial dokumentalny „Jak cudne są wspomnienia”, który odtwarzał styl przedwojennego polskiego kina. Wśród jego filmów dokumentalnych znalazły się również produkcje poświęcone tak znanym postaciom jak Eugeniusz Bodo, Aleksander Ford, Kazimierz Kutz czy Danuta Szaflarska.

Dodatkowo tłumaczył sztuki teatralne z języka japońskiego i zajmował się tematyką braci polskich.

Wyjątkowe wyróżnienia i spuścizna

W 2008 roku uhonorowano go Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze – Gloria Artis”. W 2014 roku otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla polskiej kultury oraz działalność na rzecz upowszechniania sztuki filmowej i teatralnej.

Jego dokonania stały się również tematem książki–wywiadu pt. „W starym kinie Stanisława Janickiego – scenariusz filmu niemożliwego”, którą w 2019 roku wydał Andrzej Pacuła.