Ministerstwo Sprawiedliwości planuje dziesięciokrotną podwyżkę stawek grzywien w Kodeksie karnym
Projekt ustawy podnosi dolne i górne granice stawek dziennych grzywien
Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt, który zakłada dziesięciokrotny wzrost minimalnej i maksymalnej stawki dziennej grzywny. Obecne przepisy Kodeksu karnego pochodzą z 1997 roku, kiedy minimalne wynagrodzenie wynosiło 406 zł. Dziś najniższe wynagrodzenie to 4806 zł, lecz stawki grzywien pozostają niezmienione od blisko 30 lat.
— W związku z tym, aby urealnić wysokość stawki dziennej grzywny w postępowaniu karnym, proponuje się dziesięciokrotne podwyższenie jej dolnej i górnej granicy — czytamy w uzasadnieniu projektu ustawy przygotowanego przez resort sprawiedliwości.
Aktualne i planowane kwoty kar
Obecnie najniższa stawka dzienna wynosi 10 zł, co przy minimalnej liczbie 10 stawek oznacza grzywnę w wysokości 100 zł. Maksymalna stawka dzienna to 2000 zł, co przekłada się na najwyższą grzywnę sięgającą 400 tys. zł przy 200 stawkach — w praktyce często stosowanych limitach.
Projekt nowelizacji przewiduje podniesienie:
- minimalnej stawki dziennej z 10 zł do 100 zł,
- maksymalnej stawki dziennej z 2000 zł do 20 000 zł.
W efekcie najniższa grzywna wzrośnie ze 100 zł do 1000 zł, a przy poważnych przestępstwach finansowych kary mogą sięgać nawet 10 mln zł.
Metoda ustalania grzywien pozostanie bez zmian
Sąd nadal będzie ustalał grzywnę w dwóch etapach. Pierwszy etap to określenie liczby stawek od 10 do 540, co pozostaje bez zmian. Drugi etap to wskazanie wysokości stawki – teraz w przedziale od 100 zł do 20 000 zł. W tym zakresie sąd uwzględni sytuację majątkową i możliwości zarobkowe oskarżonego, analizując jego dochody oraz warunki osobiste i rodzinne.
Nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia.
Wpływ podwyżek na wpływy z kar
W 2024 roku przypisano łącznie ponad 1 mld zł grzywien, z czego uiszczono około 583 mln zł, czyli 55 procent. Resort szacuje, że podwyżka stawek dziennych może zwiększyć roczne wpływy minimalnie o 1,5 mln zł, a maksymalnie nawet o 37 mln zł.